Google nieustannie testuje i wprowadza zmiany, które mają na celu usprawnienie wyszukiwarki. Pierwszy raz jednak - od długiego czasu - doświadczamy zmiany, którą można określić jako "istotną". Jest nią AI Overviews (wcześniej znane jako Search Generative Experience - SGE), które powoli wkracza do Polski.
AI Overviews stanowi odpowiedź ze strony Google na rosnący rynek jakim są wyszukiwarki AI, czyli wyszukiwarki oparte o duże modele językowe. Takie wyszukiwarki zamiast generować zestawienie linków, generują gotową odpowiedź na zapytanie użytkownika. Bez dwóch zdań, jest to znaczne ułatwienie dla osoby poszukującej konkretnej odpowiedzi na zadane pytanie.
Konkrety.
Niniejszy post przybliży nam, czym dokładnie są (jest?) AI Overviews, jak jest tworzone i – co najważniejsze dla nas, analityków i właścicieli stron – jak ich wprowadzenie może wpłynąć na analizę wejść organicznych do naszych serwisów.
Czy AI Overviews to rewolucja, która wywróci nasze dotychczasowe podejście do analityki organicznej? Zapewne nie, ale z całą pewnością dołoży dodatkowy ból głowy do analizy ruchu i modelowania atrybucji.
Ten artykuł przeprowadzi nas przez:
- Czym są AI Overviews?
- Jak Google generuje te odpowiedzi?
- Potencjalny wpływ na ruch organiczny i CTR.
- Jakie wyzwania stawia to przed analityką (GSC, Piwik PRO)?
- Pierwsze kroki adaptacji.
- Podsumowanie.
Zacznijmy zatem od podstaw.
1. Czym są AI Overviews?
AI Overviews to generowane przez sztuczną inteligencję podsumowania, które pojawiają się na samej górze wyników wyszukiwania Google dla określonych zapytań. Mają one na celu dostarczenie użytkownikowi szybkiej, zwięzłej odpowiedzi na jego pytanie, syntetyzując informacje z różnych źródeł internetowych.
Zamiast przeszukiwać kilka "niebieskich linków", użytkownik może otrzymać gotową odpowiedź bezpośrednio w wynikach wyszukiwania Google. Pod odpowiedzią AI często znajdują się linki do stron źródłowych, z których pochodzą informacje (u nas akurat widoczne są po prawej stronie, gdyż screen pochodzi z desktopa. W przypadku urządzeń mobilnych źródła mamy na dole).
Przykład: Gdy użytkownik wpisze pytanie typu "Awokado. jakie ma wartości odżywcze", zamiast listy artykułów, zobaczy zdjęcie awokado wraz z informacją o poszukiwanych składnikach odżywczych.
2. Jak Google generuje te odpowiedzi?
Doskonałe pytanie, które interesuje każdego SEO-wca, ale i analityka danych też. Działa to tak, że Google wykorzystuje swoje zaawansowane modele językowe (część rodziny modeli Gemini) do analizy zapytania użytkownika i przeszukiwania indeksu internetowego w poszukiwaniu najbardziej relewantnych informacji. Następnie wykonuje zestaw poniższych czynności:
- Identyfikuje kluczowe informacje: AI rozpoznaje najważniejsze aspekty odpowiedzi na zadane pytanie.
- Syntetyzuje treść: Łączy informacje z wielu wiarygodnych źródeł w spójną, czytelną całość.
- Cytuje źródła: Pod wygenerowaną odpowiedzią umieszcza linki do stron, na podstawie których powstało podsumowanie. Google podkreśla, że stara się kierować ruch do wartościowych treści w ekosystemie internetowym.
Proces ten jest dynamiczny i ma na celu dostarczenie jak najbardziej trafnej i aktualnej odpowiedzi. Np. zauważyłem, że lekka modyfikacja zapytania ("awokado składniki odżywcze"), daje w odpowiedzi inny opis i linki do innych stron.
3. Potencjalny wpływ na ruch organiczny i CTR
Bezdyskusyjny jest fakt, że AI Overview będą miały wpływ na analitykę serwisów internetowych, gdyż znacznie przemodelują strukturę wejść organicznych, a tym samym atrybucję.
Zastanówmy się zatem, jakie są potencjalne konsekwencje:
- Zmniejszenie liczby kliknięć (CTR): Jeśli użytkownik dostanie satysfakcjonującą odpowiedź bezpośrednio w SERP, może nie czuć potrzeby klikania w którykolwiek z linków (zarówno tych w sekcji AI Overview, jak i tradycyjnych wyników organicznych poniżej). Zjawisko to określa się mianem "zero-click searches".
- Zmiana charakteru ruchu: Z drugiej strony, ruch, który jednak trafi na stronę z linku w AI Overview, może być bardziej ukierunkowany i wartościowy. Użytkownik klikający taki link prawdopodobnie szuka bardziej szczegółowych informacji niż te zawarte w podsumowaniu.
- Wpływ na pozycje: Tradycyjne wyniki organiczne są "spychane" niżej przez blok AI Overview, co może wpłynąć na widoczność i klikalność nawet wysoko rankingujących stron. Chociaż nadal będą one na pozycjach 1-3, to fizycznie znajdą się poniżej obszaru uwagi użytkownika.
- Stworzyć nowe możliwości: Strony, które staną się cytowanymi źródłami w AI Overviews, mogą zyskać na wiarygodności i zdobyć wartościowy ruch.
4. Jakie wyzwania stawia to przed nami w analityce?
Wprowadzenie funkcji takich jak AI Overviews w wyszukiwarkach internetowych stawia przed nami, jako analitykami, nowe wyzwania. Kluczowe z nich to:
- Atrybucja ruchu: Identyfikacja ruchu pochodzącego z kliknięć w sekcje AI Overviews w porównaniu do tradycyjnych wyników organicznych staje się bardziej skomplikowana. Obecnie nie jest jasne, czy narzędzia analityczne dostarczą nowych wymiarów lub filtrów umożliwiających takie rozróżnienie.
- Interpretacja spadków CTR: Jeśli zaobserwujemy spadek współczynnika klikalności (CTR) dla istotnych fraz kluczowych, konieczne będzie ustalenie, czy wynika to z obecności AI Overviews dla tych zapytań, czy z innych czynników.
- Pomiar "widoczności" w AI Overviews: Pojawia się pytanie, czy samo uwzględnienie naszej strony jako źródła w AI Overviews będzie traktowane jako "wyświetlenie" (impression) w narzędziach analitycznych. Należy również opracować metody mierzenia efektywności bycia cytowanym w tych sekcjach.
Odpowiedzi na te pytania będziemy poznawać stopniowo, w miarę rozwoju funkcjonalności AI Overviews i adaptacji narzędzi analitycznych do nowych realiów.
5. Pierwsze kroki adaptacji
Chociaż pełna skala wpływu AI Overviews jest jeszcze nieznana, już teraz warto podjąć konkretne działania zarówno od strony treściowej, jak i analitycznej:
- Monitorujmy dane w Google Search Console (GSC): Regularnie analizujmy zmiany w liczbie wyświetleń (impressions) oraz współczynniku klikalności (CTR) dla kluczowych fraz, szczególnie informacyjnych (np. „jak”, „co to jest”, „dlaczego”). Eksportujmy dane przed i po wdrożeniu AI Overviews, aby jasno identyfikować ich wpływ.
- Skupmy się na jakości treści: Google będzie preferować strony o wysokiej jakości, eksperckości, autorytatywności i wiarygodności (E-E-A-T). Twórzmy treści, które dogłębnie odpowiadają na pytania użytkowników i oferują unikalną wartość, trudną do zastąpienia przez syntetyczne treści AI.
- Optymalizujmy treści pod kątem „bycia cytowanym”: Używajmy klarownych nagłówków, strukturyzujmy dane (schema markup), podawajmy precyzyjne informacje – ułatwi to AI analizę i wykorzystanie naszych treści jako źródła.
- Używajmy parametrów UTM dla precyzyjnej atrybucji ruchu: Jeśli mamy możliwość, stosujmy parametry UTM, aby wyraźnie odróżnić ruch pochodzący z AI Overviews od tradycyjnych wyników organicznych.
- Monitorujmy zmiany w ruchu organicznym: Ustawmy segmenty w narzędziach typu Google Analytics 4 (GA4), aby śledzić zmiany liczby sesji oraz wskaźników zaangażowania (czas spędzony na stronie, bounce rate) dla kluczowych fraz.
- Analizujmy dane SERP przy użyciu narzędzi typu Ahrefs lub Semrush: Regularnie sprawdzajmy, czy nasze strony są cytowane w sekcjach AI Overviews i jaki ma to wpływ na widoczność i ruch organiczny.
- Przeprowadzajmy testy A/B lub quasi-eksperymentalne: Eksperymentujmy, publikując treści zoptymalizowane specjalnie pod AI Overviews, i porównujmy wyniki z treściami nieoptymalizowanymi, badając różnice w widoczności oraz zaangażowaniu użytkowników.
- Analizujmy zachowania użytkowników: Korzystajmy z narzędzi analitycznych typu Microsoft Clarity lub Hotjar, aby zrozumieć, czy użytkownicy trafiający do nas przez AI Overviews zachowują się inaczej niż ci z tradycyjnych wyników wyszukiwania.
Dzięki tym działaniom będziemy mogli proaktywnie reagować na zmiany wywołane przez AI Overviews oraz mierzyć ich realny wpływ na naszą obecność w wynikach wyszukiwania.
Podsumowanie
AI Overviews to znacząca zmiana w sposobie prezentacji wyników wyszukiwania Google, która nieuchronnie wpłynie na ruch organiczny i sposób jego analizy. Choć może budzić obawy o spadek kliknięć, stwarza również nowe szanse dla stron dostarczających wysokiej jakości, wiarygodne treści.